Daily
D
A
I
L
Y
10-17 September 2016

Movie on!

Robby Muller

John Seale

ФЕСТИВАЛОТ БРАЌА МАНАКИ - НЕГОВИТЕ ОСНОВАЧИ, ОРГАНИЗАЦИЈАТА И ГРАДЕЊЕ НА ТРАДИЦИЈАТА И ИНТЕРНАЦИОНАЛНОТО РЕНОМЕ

За основањето и постоењето на ИФФК/БРАЌА МАНАКИ, постојат два непобитни историски факти, кои како апсолвирана вистина се обврска на сите институции и организации во рамките на државата и македонската кинематографија, да ги почитуваат без разлика на каква годе провениенција во конретни от период/време тие припаѓаат -а тоа се: дека реалниот, логичен и професионално компетентен осн овач на фестивалот е ДФРМ / Друштвото на филмските работници на Македонија и вториот факт дека Битола е градот каде што се одржува фестивалот основ ан во чест на првите сниматели на Балканот браќата Милтон и Јанаки МАНАКИ . Тоа се двете ноторни константи врз кои се градела и ќе се гради традицијата и на фестивалот и на македонската кинематографија и култура, за кои фестивалот Браќа Манаки е една од најголемите придобивки на нејзините филмаџии, филмски професионалци, чии претставници на основоположничката ветеранска генарција, од чии редови изникнаа и многу бардови на македонскиот филм, природно се вградија во идејата за создавање на првичните Манакиеви Средби во 1979 и нивното основ ање во градот на браќата Манаки -Битола. Не треба посебно да се истакнува дека по втората светска војна, веднаш во 1947 -та, е основан тогашниот единствен државен продуцент и повеќедецениски си ноним на македонската кинематографија ВАРДАР ФИЛМ (чиј значаен Јубилеј 70 години постоење ќе се oдбележи годинава/2017, во рамките на 38 -то издание на фестивалот Браќа Манаки - како и 65 години од создавањето на првиот македонски игран филм во продукција на Вардар Филм -ФРОСИНА ). Со постоењето на Вардар Филм во чии редови беа вработени и твореа разните профили на македонските филмски работници кои ги удрија темелите на повоената организирана македонска кинематографија, тие природно , по само 3 години, во 1950 го основаа ДФРМ, за по следот на логиката на настаните и активностите, во 1976 , по иницијатива на еден од најенергичните тогашни филмски работници -Ацо Петровски, со него како прв директор основач , да се удрат темелите на Кинотеката на Македонија. По сродната логика, кори стејќи ја ист ориската привилегија на тогашна опсновоположн ичка генерација , во својата тогашна младост и творечки елан од редовите на филмските работници, вработени во Вардар Филм и воедно членови на ДФРМ , во 1979 се роди идејата за основање на Манакиевите Средби во градот на браќата Манаки -Битола, што подоцна прерасна во фестивал на југословенските сниматели, за по независноста на Р.Македонија, да се издигне на Интернационален план со престижот и реномето на прв и најстар светски фестивал посветен на креативноста на кинематограферите. За создавањето / основањето на фестивалот како фактографско / хронолошко сведоштво, базирано на факти и документи/фотографии и текстови за секое издание, меѓу многуте документи пишани и снимени, во библиотеката на фестивалот, во канцеларијата на ДФРМ, каде што се чува целата фестивалска документација, од каталози и организациски преписки и контактги со домашни и странски партнери во организацијата на секое издание - постои и Злат ната Книга, печатена по повод Јубилејното 25 -то издание на Браќа Манаки , во 2004. Тоа е најдиректниот концентриран/фактографско -фотографски поткрепен документ за создавањето и организирањето на фестивалот Браќа Манаки, хонологијата на настаните на секое из дание, од првичните основоположнички , до оние од Интернационално зрелата етапа, од 1990 -те, заклучно со тогашното 25 -то издание во 2004 година. На првите страници од Златната Книга за првото основачко издание на Манакиевите средби на југословенските сниматели, пишува-дека “... Во чест на првите сниматели на Балканот, браќата Манаки, во 1979, македонските филмски работници ги организираа првите Манакиеви средби на ex-југословенските сниматели во Битола, по разговорите меѓу угледни водечки претставници иницијатори - основоложници од редовите на филмските работници со тогаш само 3 години старата Кинотека и претставниците на градот домаќин-Битола”. Потоа, низ хронологијата од издание до издание , низ факти и фотографии се евидентирани тогашните носители на основачката иницијатива за раѓањето/создавањето на фе стивалот Браќа Манаки, вработени во Вардар Филм и воедно членови ДФРМ , кои во организирањето на секое издание на првичните Манакиеви Средби и потоа Фестивал на снимателите и Филмската камера, се појавуваат во најударните позиции како пр етседатели на Советот на фестивалот или негови членови -непосредни организатори, селектори на програмите, кон кои сегашните и идините генерации од редовите на ДФРМ мораат да се однесуваат со должниот респект за од нив втемеленото, како завет н а сегашните продолжувачи на нив ната пионерска работа , за со тој завет да се одржи и продолжи организациската улогата на членовите на ДФРМ , во името на градење на традицијата и вистината за основањето и организирањето на фестивалот Браќа Манаки. Имињата на истакнатите основоположници филмски работници од редовите на титуларот - ДФРМ, кои се вградија во историјата и постоењето на фестивалот, од нив некои и заслужни лауреати на изданијата на Браќа Манаки, доволно сведочат како факти за докажување на вистината, а како негови организатори с е јавуваат во прв ред нашите бардови и лауреати/до ајените на Браќа Манаки од големата кинематограферска четворка : Киро Билбиловски, Бранко Михајловски и Љубе Петковски (обајцата лауреати на Златната Камера 300 за ж ивотно дело во 1997, на 18 -то издание на Браќа Манаки, една година по постхумно доделената Златна Камера 300 за животниот опус на Милтон Манаки во 1996, на 17-то издание на Браќа Манаки), потоа, како селектор и ревносен организатор заедно со нив и Мишо Сам оиловски), до нив рамо до рамо вклучени како истакнати автори и организатори на фестивалот Браќа Манаки , се имињата на режисерите : Трајче Попов, Бранко Гапо, Димитрие Османли, Кочо Недков , и другите од разните филмски профили/генерации: спомнатиот Ацо Пет ровски, Коста Крпач, Љубе Караѓоз, Гицо Паковски, како и оние во својство на Претседатели на Фестивалскиот Совет, назначувани од ДФРМ : Дарко Марковиќ, Драган Салковски, Петар Богоевски (кој како претседател на фест ивалскиот Совет, во каталогот на Јубилејни от 25-ти фестивал во 2004 година, меѓу другото , во својот поздравен текст ќе истакне : ”...А, Друштвото на Филмските работници на Македонија, како покренувач и основач на овој фестивал и сите негови членови, се горди што на Република Македонија и ’ дадоа еден од најзначајните културни настани - фестивал со изградено престижно меѓународно реноме, прв во светот од таков вид...”), Дејан Димески, претставник на помладата генерација филмаџии (претседател на Советот на 24-то издание на Браќа Манаки во 2003 година и ак туелен претседател на македонската секција на кинематографери/членка на Интернационалната Федерација на светските кинематографери ИМАГО). Како директори на фестивалот со застапеност на сите генерации се јавуваат: Горјан Тозија (во 1995, воедно и како дирек тор на Вардар Филм, кога македонската кинематографија го добива најуспешниот филм на сите времиња ПРЕД ДОЖДОТ на Милчо Манчевски, кога по триумфот и освоениот Златен Лав во Венеција, истата година на Јубилејниот 15 -ти Браќа Манаки, филмот беше прикажан поч есно со присуство на целата филмска екипа на чело со Милчо), па потоа во наредните години директор беше покојниот Делчо Михајлов, па со најмногу стаж Томи Салковски и Лабина Митевска, сите како потврдени непосредни претставници од редовите на ДФРМ, со најс тариот меѓу нив, долгогодишниот уметнички дир ектор Благоја Куновски, еден од основоположничката генерација на Фе стивалот Браќа Манаки, за првпат минатата година и во својство на директор (по директорската смена заради компромитирачко и неправилно работење на директорот на 36 издание), кој го потпиша едно од најуспешните , 37-то издание на Браќа Манаки, вои чии рамки беше одржан и Конгресот на ИМАГО, за што во Октомврискиот број/2016, на угледното британско стручно списание British Cinematographer, одразувајќи го своето и восхитувачкото мислење на над 50 присутни светски делегати кинематографери во Битола лани, во текстот на 2 големи страници и со објавени 6 фотографии, новоизбраниот претседател на светската федерација на ИМАГО, Пол Рене Рестад, пишува п од насловот: СОБРАНИ ОДНОВО ЗАЕДНО/ GETTINGTOGETHER AGAIN, потенцирајќи во поднасловот : “Имаго имаше успешно годишно Собрание во Битола, Македонија, организирано во текот на големиот Фестивал на светските кинематографери Браќа Манаки ”/“Imago had a successful Annual General Assembly in Bitola, Macedonia, arranged during the great Manaki Brothers Cinematographers Festival...”. Последните најнови резултати кои и покрај хендикепот од пореметените услови за органицазија, сепак на општо задоволство на ДФРМ и фести валската дирекција, заедно со традиционалните партнери Кинотеката, Домот на Културата и Битолскиот Театар, како и општината на градот домаќин, и над се ’ чувствата на верната фестивалска публика, во 37-то издание /2016-та, на Браќа Манаки, добија уште една с атисфакција за потврденото и уште повисоко искачено интернационално реноме , во градењето на богатата традиција. Тоа е уште еден доказ и потврда дека никој не може да си игра со репутацијата на фестивалот и од сега натаму, во пресрет и на 40-то Јуибилејно и здание во 2019, за сите инстанци мора да биде јасно, врз основа на приложената фактографија и досегашните резултати на си те фестивалски изданија дека ДФРМ е иницијатор/основач и организатор на фестивалот, во подразбирливата и неопходна соработка со општина та на градот домаќин и неговите потенцијали во градењето на заедничкото добро Интернационалниот Фестивал на светските кинематографери БРАЌА МАНАКИ.

Manaki DSponsored By
Sponsored By